
Արա Բարսամ
Անտառային ծրագրի ղեկավար
Հայաստանի Ծառատունկ Ծրագիրը (ATP) հիմնադրվել է 1994 թվականին ակտիվիստ Քերոլին Մուգարի կողմից՝ ի պատասխան Հայաստանի անկախությանը հաջորդած ծանր էներգետիկ ճգնաժամի հետևանքով առաջացած լայնածավալ անտառահատման։
Այն, ինչ սկսվեց որպես պատասխան բնապահպանական աղետին, վերածվել է ողջ երկրով մեկ անտառները վերականգնելու, համայնքները կանաչապատելու, բնապահպանական կրթությունն առաջ մղելու և կենսապայմանները բարելավելու համապետական ջանքի։
Ավելի քան 30 տարի ATP-ն համայնքների հետ միասին աշխատել է՝ ստեղծելու ավելի կանաչ, առողջ և կայուն Հայաստան։

Այսօր ATP-ն Հայաստանի առաջատար և ամենափորձառու կազմակերպությունն է՝ նվիրված ծառատնկմանը, անտառների վերականգնմանը, համայնքային կանաչապատմանը և բնապահպանական կրթությանը։
Քաշեք բաժանիչը՝ տեսնելու նույն տարածքն ATP-ի աշխատանքից առաջ և անտառի վերադարձից հետո։
Տնկարաններից և անտառային տարածքներից մինչև համայնքային կանաչապատում և կրթական կենտրոններ՝ ATP-ի աշխատանքն ընդգրկում է Հայաստանի բոլոր տասնմեկ մարզերը։ Բացահայտեք քարտեզը՝ տեսնելու, թե որտեղ են ծառերն աճեցվում, տնկվում և խնամվում։
ATP-ի առաջին տնկարանը (հիմն. 1996) և բնապահպանական կրթության կենտրոն — 64 տեսակ, 200,000+ բույս ակտիվ արտադրության մեջ։
Աջակցում է Համայնքային ծառատունկին՝ 54 տեսակով և տեղում աճող 100,000+ բույսով։
Հայաստանի ամենամեծ անտառային արտադրական տարածքը — ցանկացած պահի 2,5–3 միլիոն սածիլ։
Պտղատու և ընկուզատու ծառերի տնկարան Չիվայում — 24 ժառանգական սորտ, ներառյալ Հայաստանի էնդեմիկ ծիրանը։
Հայաստանի անտառները պաշտպանելու համայնքահեն մոդել։
Նորածին անտառ Հայաստանի ամենադժվար կլիմայական գոտիներից մեկում։
Երկարաժամկետ ջրահավաքի վերականգնում — 2015-ից մինչ օրս։
5 հեկտար ժառանգական ծիրանի այգի Սուրբ Գայանե եկեղեցու հարևանությամբ, Արարատ լեռան տեսարանով։
Հայաստանի Ծառատունկ Ծրագրի Երևանի կենտրոնակայանը։
Համայնքային կանաչ տարածքներ Սևանա լճի ավազանով։
Քարտեզը բեռնվում է
Քերոլին Մուգարը «Հայաստանի ծառատունկ» (Armenia Tree Project, ATP) կազմակերպության համահիմնադիրն է։ Նա կազմակերպության հիմնադրմանը մասնակցել է 1994 թվականին՝ իր հանգուցյալ ամուսնու՝ Ջոն Օ’Քոնորի հետ միասին, Հայաստանի էներգետիկ ճգնաժամից հետո երկիր կատարած այցելությունների արդյունքում։ Այդ ժամանակահատվածում լայնածավալ անտառահատումները լուրջ սպառնալիք էին ինչպես համայնքների, այնպես էլ շրջակա միջավայրի համար։ Հիմնադրումից ի վեր ATP-ն Հայաստանում տնկել է միլիոնավոր ծառեր, հիմնել տնկարաններ և բնապահպանական կրթական կենտրոններ, ստեղծել աշխատատեղեր գյուղական համայնքներում և ոգեշնչել բնության պահպանության գաղափարով առաջնորդվող սերունդների՝ ողջ Հայաստանում։ ATP-ում իր աշխատանքին զուգահեռ՝ Քերոլինը շուրջ չորս տասնամյակ զբաղեցրել է «Farm Aid»-ի գործադիր տնօրենի պաշտոնը՝ պաշտպանելով ընտանեկան ֆերմերներին, կայուն գյուղատնտեսությունը և համայնքային մակարդակով նախաձեռնություններն ու շահերի պաշտպանությունը։ Իր մասնագիտական գործունեության ողջ ընթացքում նա աջակցել և առաջնորդել է առաքելությամբ առաջնորդվող կազմակերպությունների ձևավորմանն ու զարգացմանը, որոնք նվիրված են շրջակա միջավայրի կայունությանը, սոցիալական արդարությանը և Հայաստանի ու Սփյուռքի միջև կապերի ամրապնդմանը։ Բնության պահպանության, համայնքների հզորացման և Հայաստանի հանդեպ նրա ողջ կյանքի նվիրումն այսօր էլ շարունակում է ձևավորել ATP-ի գործունեությունն ու առաքելությունը։
Թոմաս Գարաբեդյանը Հայաստանի Ծառատունկ Ծրագրի Խորհրդի նախագահն է։ Բոուդին Քոլեջի գերազանցությամբ շրջանավարտ Թոմը Ակտուարների ընկերության (Society of Actuaries) թոշակառու անդամ է, ով 34 տարի աշխատել է որպես գործընկեր և խորհրդատու ակտուար Hewitt Associates ընկերությունում՝ կազմակերպություններին խորհրդատվություն տալով ֆինանսական ռազմավարության, ռիսկերի կառավարման և երկարաժամկետ պլանավորման հարցերում։
Թոմը 2012–2015 թթ. ծառայել է որպես ATP-ի գործադիր տնօրեն և 2019 թվականին միացել է Խորհրդի կազմին։ Իր՝ որպես նախկին գործադիր ղեկավարի և խորհրդի անդամի եզակի հեռանկարը՝ զուգորդված ֆինանսական վերահսկողության, կառավարման և կազմակերպչական ռազմավարության փորձով, օգնում է ուղղորդել ATP-ի ռազմավարական պլանավորումն ու երկարաժամկետ կայունությունը։
Թոմը ղեկավար դերեր է ունեցել բազմաթիվ կառույցներում, այդ թվում՝ դպրոցական հանձնաժողովում, Գոտիավորման բողոքարկման խորհրդում և որպես քաղաքի մոդերատոր Հոփքինթոնում (Մասաչուսեթս)։ Նա և իր հանգուցյալ կինը՝ Դորան, եղել են Ֆրեմինգհամի (Մասաչուսեթս) Սուրբ Թարգմանիչների հայկական եկեղեցու հիմնադիր ընտանիքներից։ Թոմը ինը տարի ծառայել է որպես Հայկական Եկեղեցու Երաշխավորության հիմնադրամի հոգաբարձու և ներկայումս հանդիսանում է Ամերիկայի Հայաստանյայց Առաքելական Եկեղեցու Արևելյան Թեմի հոգաբարձու։
Նա բնակվում է Նեյփլսում (Ֆլորիդա) և Ֆալմութում (Մասաչուսեթս)՝ իր զուգընկեր Բարբարա Ստակի հետ։
Էնթոնի Բարսամյանը ATP-ի Խորհրդին բերում է տասնամյակների իրավական, կառավարման և հասարակական կազմակերպությունների ղեկավարման փորձ։ Որպես Hutchings Barsamian Mandelcorn LLP-ի կառավարիչ գործընկեր՝ նա փորձագիտություն է ապահովում գործարար իրավունքի, հասարակական կազմակերպությունների կառավարման, ժառանգության պլանավորման և կազմակերպչական ռազմավարության ոլորտներում։ Որպես Ամերիկայի Հայկական Համագումարի նախկին նախագահ և Հոգաբարձուների խորհրդի ներկայիս անդամ՝ նա ունի հայկական սփյուռքի հետ լայն կապեր, որոնք ամրապնդում են ATP-ի շահերի պաշտպանությունն ու գործընկերությունները։ Խորհրդատու լինելով ATP-ին 2006 թվականից և 1987-ից պարբերաբար այցելելով Հայաստան՝ Էնթոնին ունի խորը ինստիտուցիոնալ գիտելիք և Հայաստանի հանդեպ ողջ կյանքի նվիրվածություն։ Հայկական սփյուռքում նրա հարգված ղեկավար դերը նրան դարձնում է ATP-ի առաքելության կարևոր դեսպան թե՛ Միացյալ Նահանգներում, թե՛ միջազգայնորեն։

Յուրաքանչյուր աճեցված ծառի, վերականգնված բնապատկերի և ոգեշնչված աշակերտի հետևում կանգնած է նվիրված թիմ։ Անտառագետներից ու տնկարանի մասնագետներից մինչև մանկավարժներ, ծրագրերի ղեկավարներ և աջակցող անձնակազմ՝ ATP-ի թիմը տեսլականը վերածում է չափելի բնապահպանական և համայնքային ազդեցության։
Ձեր նվիրատվությունը Անտառային հիմնադրամին ծառեր է տնկում և ներդրում կատարում մեր հայրենիքի ապագայի մեջ։